PHI LÝ TRÍ
1️⃣ Ý chính cần nhớ
🔑 1. Con người phi lý trí – nhưng phi lý trí theo cách rất… có thể đoán
-
Ta không hành xử ngẫu nhiên
-
Ta sai lặp đi lặp lại theo cùng một kiểu
👉 Vì thế:
Ai hiểu được các “mẫu sai” này → có thể dự đoán & dẫn dắt hành vi
🔑 2. Quyết định của bạn bị chi phối bởi những thứ rất nhỏ
-
Giá “0 đồng”
-
So sánh
-
Kỳ vọng
-
Cảm xúc tức thời
👉 Những thứ bạn không để ý nhất → lại ảnh hưởng mạnh nhất
🔑 3. Ta nghĩ mình độc lập, nhưng thực ra rất dễ bị “dắt mũi”
-
Bởi cách trình bày
-
Bởi lựa chọn so sánh
-
Bởi môi trường xung quanh
2️⃣ Giải thích
🧠 Ví dụ kinh điển: Giá 0 đồng
-
Kẹo A: 1.000đ
-
Kẹo B: 2.000đ (ngon hơn)
→ Nhiều người chọn B (hợp lý)
Nhưng nếu:
-
Kẹo A: 0đ
-
Kẹo B: 1.000đ
→ Đa số chọn A 😮
👉 Vì:
-
“Miễn phí” tạo cảm giác sung sướng phi lý
-
Não tắt lý trí khi thấy số 0
3️⃣ Những thiên kiến nguy hiểm cần tránh:
⚠️ 1. So sánh mù quáng
-
Ta không biết giá trị thật
-
Ta chỉ biết cái nào hơn cái nào
👉 Bán hàng thường:
-
Đưa ra 3 gói
-
Gói giữa nhìn “hợp lý nhất” → ta chọn
⚠️ 2. Kỳ vọng tạo ra trải nghiệm
-
Nghĩ rượu đắt → thấy ngon hơn
-
Nghĩ thuốc mạnh → thấy đỡ hơn
👉 Não tự lừa chính mình, nhưng rất thuyết phục
⚠️ 3. Chuẩn mực xã hội vs tiền bạc
-
Nhờ giúp → ok
-
Trả ít tiền → phản cảm
👉 Khi đã dính tới tiền:
-
Mọi thứ trở nên tính toán & lạnh lùng
4️⃣ Áp dụng
📌 Nếu bạn là người ra quyết định
-
Đừng hỏi: “Tôi muốn gì?”
-
Hãy hỏi: “Môi trường này đang đẩy tôi chọn gì?”
Ví dụ:
-
Mua hàng → xem lại cách so sánh
-
Nhận việc → coi “lựa chọn mồi” có đang dẫn dắt bạn không
📌 Nếu bạn làm bán hàng / marketing / quản lý
👉 Thay đổi cách trình bày, không cần thay đổi sản phẩm:
-
Thêm gói so sánh
-
Dùng mốc giá
-
Tận dụng “miễn phí”
5️⃣ Sai lầm cần tránh
❌ “Tôi biết mấy chiêu này nên không bị ảnh hưởng”
→ ❌ Sai. Biết ≠ miễn nhiễm
❌ “Phi lý trí là xấu”
→ ❌ Sai. Nó là bản chất con người
✅ Người thông minh:
-
Thiết kế môi trường để bớt sai
